Skaner 3D Eva po raz pierwszy skanuje łódź podwodną

 

Technologia skanowania 3D jest używana także do przywrócenia i zachowania cennych sprzętów i obiektów z czasów II wojny światowej. Oto proces skanowania jednej z najmniejszych łodzi podwodnych z floty nazistowskich Niemiec.

 

Skanery 3D skanowanie łodzi podwodnej

Skanowanie 3D skanerem Eva Artec. Fotografia: Roland Blok, Erfgoed Stichting Maritiem K-Verband.

 

Kto może oszacować, ile zabytkowych artefaktów i dóbr dziedzictwa zostało zniszczonych przez czas, ludzi i siły natury? Niezliczone zabytki i artefakty zostały utracone raz na zawsze, pozostawiając po sobie jedynie ślady w postaci rękopisów, książek, fotografii i wspomnień zachowanych w pamięci tych, którzy mogli je oglądać.

Teraz wraz z pojawieniem się nowych technologii 3D, a w tym skanerów 3D nastąpiło wiele przełomowych zmian w zakresie ochrony dóbr dziedzictwa kulturowego. W miarę ich rozwoju coraz więcej instytucji ochrony zabytków, muzeów i fundacji oraz szkół wyższych próbuje przy pomocy technologii 3D ratować naszą bezcenną, choć kruchą spuściznę.

Skanery Artec 3D są szeroko wykorzystywane do digitalizacji zbiorów muzeów i zabytków począwszy od skanowania asyryjskich reliefy w British Museum aż po skanowanie 3D miejsc archeologicznych wykopalisk z dziejowym odkryciem: skamieniałe kości zwierząt i hominidów w Kenii.

Jednak zachowanie dziedzictwa historycznego odnosi się nie tylko do antyków i skamieniałości. Artefakty z czasów historii współczesnej również powinny być chronione. Takim przykładem jest mała łódź podwodna Biber, która została zeskanowana w 3D przez Erwin Kantersa, szefa firmy 3D Technologia Miniyours, holenderskiego partnera Artec.

 

 skanowanie 3D łódź podwodna

Skanowanie kadłuba łodzi skanerem 3D Artec Eva. Foto: Roland Blok, Erfgoed Stichting Maritiem K-Verband. 

 

Biber w języku niemieckim oznacza bobra. Była to najmniejsza jednoosobowa łódź podwodna w Kriegsmarine, służąca wojskom hitlerowskich Niemiec. Łódź ta mogła transportować dwie torpedy oraz miny po obu stronach kadłuba i była wykorzystywana do ataku na statki u niderlandzkich wybrzeży Morza Północnego podczas II wojny światowej.

Okręt został opracowany w ciągu niespełna sześciu tygodni w lutym 1944 roku. Jego celem było odparcie zbliżającej się inwazji aliantów. W konsekwencji jego budowy wynikło kilka poważnych błędów konstrukcyjnych. Właśnie te błędy doprowadziły do takiej sytuacji, że marynarze obsługujący Bibera zostali praktycznie wysłani do śmiertelnej misji. W okresie od stycznia do kwietnia 1945 roku do operacji morskich wysłano 109 Biberów i tylko 32 z nich powróciły.

Skanowana przez skaner 3D Eva łódź zatonęła zanim podjęła jakiekolwiek działania operacyjne. Wrak okrętu odkryto kilka lat temu głęboko w osadach rzeki w Holandii. Wówczas holenderska Fundacja Dziedzictwa Morskiego Stichting Maritiem Erfgoed K-Verband zwróciła się do Erwina Kantersa z prośbą o pomoc. Projekt polegał na skanowaniu 3D łodzi podwodnej, aby w miarę możliwości uchwycić jej pozostałości z zamiarem przywrócenia jej wyglądu i zachowania dla potomności.

Chociaż cała powierzchnia łodzi była stara i pokryta purchlami, to skanowanie okazało się dość łatwe, gdyż właściwości metalowej powierzchni były odpowiednie " – relacjonuje Erwin.

skanowanie 3D łodzi podwodnej

 Skanowanie śruby okrętowej (napędowej) za pomocą skanera 3D Artec Eva.

Foto: Roland Blok, Erfgoed Stichting Maritiem K-Verband.

Erwin używał skanera Eva zasilanego bateriami, które zapewniają stabilne skanowanie w miejscach, gdzie brakuje źródła energii elektrycznej. Zeskanowano kadłub łodzi, śruby i torpedy. Chociaż Biber to mini łódź podwodna, to jednak dla skanera 3D stanowi duży obiekt, biorąc pod uwagę wszystkie kształty, wgłębienia i szczeliny, które należało uchwycić.  W wyniku skanowania wygenerowano 10 surowych plików danych o pojemności 3GB każdy.

"Uważam, że to przydatne, wykonałem wiele plików i skanowałem poszczególne sekcje łodzi podwodnej z maksymalną precyzją tak, aby każda sekcja miała wystarczającą ilość skanów," tłumaczy Erwin. "Uważam, że Artec Studio to bardzo szybki i łatwy w użyciu program. Chociaż ja akurat wolę ręczny post-processing, to jednak teraz widzę, że automatyczne przetwarzanie jest absolutnie doskonałe! Algorytmy Artec Studio zdecydowanie wspierają proces obróbki. Szczególnie podoba mi opcja ograniczonego wyrównania z zamknięciem pętli."

skan 3D łódź podwodna

 Część kadłuba opracowana w Artec Studio 10.

skan 3D łódź podwodna śruba

Śruba okrętowa opracowana w Artec Studio 10.

Erwin przetworzył śrubę napędową Bibera i poszczególne części kadłuba. Większą część pracy wykonali pracownicy fundacji. Obecnie trwają prace mające na celu odtworzenie łodzi podwodnej Biber. Dalsze plany fundacji obejmują wyświetlanie online całkowicie odtworzonego Bibera, co oczywiście zajmie im sporo czasu, ponieważ okręt jest poważnie uszkodzony.